fbpx

Wat als je (de lokale) Rutger Castricum tegenkomt?

door 4 aug 2020

Rutger Castricum van Geenstijl en PowNed stond in Nederland lange tijd bekend als de niets ontziende controversiële journalist, die moeiteloos brak met alle conventies tussen politiek en parlementaire pers. In heel Nederland lopen tegenwoordig shock-achtige journalisten rond die – geïnspireerd door Geenstijl – bestuurders het leven zuur proberen te maken. Hoe ga je als politicus om met hufterjournalistiek?

Tenenkrommend of vermakelijk?

De één vindt het tenenkrommend, de ander vindt het zeer vermakelijk: de video-items die de nog jonge Rutger Castricum draaide voor de website Geenstijl. Maar het perslandschap is met de komst van het internet veranderd en daarbij horen nu eenmaal ook websites met andere opvattingen over journalistiek. Ook zij komen af op politiek nieuws.

Columniste Naema Tahir was in 2012 in een column in Buitenhof van de VPRO glashelder: “Mensen die echt alleen maar op uit zijn om de ander belachelijk te maken, te kakken te zetten en niets van inhoud in hun vraagstelling hebben. Die mensen, vind ik, moet je weren van het Binnenhof.” Die opvatting is vrij extreem en kan onmogelijk standhouden: je kunt pers nu eenmaal niet negeren. Zaak is dus om als politicus goed voorbereid te zijn op dit soort interviews.

Als je de interviews van Castricum terugkijkt, vallen grofweg twee soorten reacties te onderscheiden. Het meeveren of het afweren.

Meeveren met de ‘hufterjournalist’

Door met de stijl van dit soort journalisten mee te veren, verstoor je als het ware de reactie van de betreffende journalist. Die is door zijn grove manier van interviewen immers uit op een wat meer defensieve reactie en als je daar niet in meegaat, komt zijn verwachting niet uit. Daarvoor is het wel nodig de sfeer van het gesprek goed in te schatten. 

Politici die dat kunnen, blijven in zo’n gesprek vrijwel altijd overeind. Mark Rutte is een meester in die tactiek, net als bijvoorbeeld Geert Wilders. Het helpt natuurlijk dat beide bewindslieden politiek gezien meer in de hoek van Castricum zitten, maar dan nog moet je dat wel kunnen. Dat dat wel degelijk kan, bewijst Femke Halsema die Castricum moeiteloos te woord stond, lachend even met hem mee veerde en vaak ook nog haar standpunt wist over te brengen. Ook oud-minister Ronald Plasterk kon lezen en schrijven met Castricum, hoewel de twee het inhoudelijk nooit eens waren.

Afweren

Door direct in de verdediging te schieten, heeft de shock-journalist je direct waar hij of zij wil. Die positie biedt de vragensteller meteen de mogelijkheid om zijn aanval door te zetten en de geïnterviewde ver in de hoek van de ring te manoeuvreren. Het bekendste voorbeeld hiervan is de vorig jaar overleden oud-minister Ella Vogelaar die naar verluidt wat hulp bij haar media-optredens had gekregen. Castricum had daar lucht van gekregen, wat resulteert in een uitermate pijnlijk gesprek, waarin Vogelaar structureel haar mond houdt en Castricum alle ruimte krijgt én pakt om haar zwakte vast te leggen.

Als je in staat bent om mee te veren met de verslaggever, zijn ook dit soort persmomenten te gebruiken voor het benadrukken van je kernboodschap. Je kunt dat doen door een bruggetje te slaan naar een ander onderwerp. De vraag is echter of het gesprek zich daarvoor leent. Overeind blijven is het belangrijkste.

Dat kan door:

  • De sfeer van het gesprek en de interviewer in te schatten
  • Mee te veren in dat gesprek en alert zijn op mogelijkheden om de regie te pakken en jouw kernboodschap naar voren te brengen
  • Niet de strijd aan te gaan met de verslaggever: dat ga je niet winnen. Strijd is wat deze verslaggever wil.

Tot slot

Ook Castricum zelf lag wel eens onder vuur. Bekijk hier een fragment uit De Wereld Draait Door van eind september 2016. Daarin krijgt Castricum het aan de stok met presentator Matthijs van Nieuwkerk en tafelheer Jan Mulder. Aanleiding was de uitspraak van Castricum dat hij persoonlijk had bijgedragen aan het gedwongen vertrek van Job Cohen als partijleider van de PvdA. En dat was ook tegen het zere been van Felix Rottenberg, die zich ook in het gesprek mengt. Na afloop zou Van Nieuwkerk verklaren dat Castricum een ‘bangige indruk’ had gemaakt. Oordeel zelf:

Ben jij politicus en wil je de regie over je media-uitingen?

De Mediatraining voor Politici is van start. Hierin leer je onder andere hoe je omgaan met hufterjournalistiek, maar ook over uitstraling, gesprekstechnieken, persrelaties en nog veel meer. Je kunt deze week nog instappen!

Voor slechts 10 deelnemers geldt een super early bird korting van 63%. Doe je mee?

mediatraining voor politici
Raymond Janssen

Raymond Janssen

Eigenaar & mediatrainer

Raymond Janssen is al van kinds af aan een, zoals je het noemt, politiek dier. Toch werd hij journalist en trainer.

Door zijn ervaring met en kennis van de media te combineren met liefde voor politiek kan hij als geen ander ambitieuze politici helpen met hun media-presence.